ความจำเป็นของคนแปลกหน้า

ระบบการสั่งเครื่องดื่มของผับส่วนมากในสหราชอาณาจักร ลูกค้าต้องไปซื้อที่บาร์เอง ไม่มีบริการที่โต๊ะ (ยกเว้นอาหารเท่านั้น ที่มีเสิร์ฟ) ถ้าคนเยอะก็รอไป บางทีบาร์เทนเดอร์ก็มองไม่เห็นเราอีก คิวก็ไม่ค่อยเป็นคิว คือใช้ระบบรู้กันเอง ถ้าบาร์เทนเดอร์กำลังจะรับออเดอร์จากเรา แต่เรารู้ว่าคนข้างๆ เราเขามาก่อน เราก็บอกบาร์เทนเดอร์ไปไรงี้ แต่ถ้าคนเยอะๆ มันก็มั่วๆ หน่อย หลังเลิกงานวันศุกร์ หรือวันไหนที่มีถ่ายทอดสดกีฬานัดสำคัญนี่ ยืนยาวไปเลย

Wetherspoon บริษัทผู้บริหารผับรายใหญ่ที่สุดรายหนึ่งของอังกฤษ เปิดตัวแอป Order & Pay สั่งเบียร์ในแอป เสิร์ฟถึงโต๊ะ ไม่ต้องไปยืนออกันที่หน้าบาร์

ในข่าวนี้ นักข่าวหนังสือพิมพ์ The Independent ไปสัมภาษณ์คนทำงานผับและบรรดาลูกค้า (คนเขียนเปิดเผยกับคนอ่านด้วย ว่าคนทำงานผับที่ถูกสัมภาษณ์นี่เป็นพี่สาว/น้องสาวของคนเขียนนะ)

….

Some fear that by essentially turning bar staff into an app, it might be heralding the end of the very function of the pub as a social hub.

บางคนกลัวว่าการเปลี่ยนจากพนักงานบาร์ไปเป็นแอป จะเป็นสัญญาณถึงจุดจบของหน้าที่ของผับในฐานะศูนย์กลางหรือที่พบปะทางสังคม

“I think the pub is somewhere you to go interact with people not just yourself,” says Heather Griffin – who works at Sheffield’s Rutland Arms, which doesn’t have an app – and is the author’s sister.“And our generation are becoming so afraid of social interaction and this is just going to make it worse.”

“ฉันคิดว่าผับเป็นสถานที่ที่คุณจะได้แลกเปลี่ยนกับผู้คนที่ไม่ใช่แค่ตัวคุณเอง”

“คนรุ่นเรากำลังมีความรู้สึกกลัวปฏิสัมพันธ์ทางสังคม และนี่ก็ยิ่งจะทำให้มันแย่ลงไปอีก”

“I wouldn’t like it if I worked there,” she says. “Serving people and getting to talk to them is the best part of the job, so it taking that away just takes all of the human aspect out of it.”

“ฉันคงไม่ชอบ ถ้าฉันทำงานนี่นั่น [ที่ๆ ใช้แอป]”

“การให้บริการผู้คนและได้คุยกับพวกเขา เป็นสิ่งที่ดีที่สุดของงานนี้ ดังนั้นการเอาสิ่งนั้นออกไปก็เป็นการเอาแง่มุมความเป็นมนุษย์ออกไปด้วย”

….

“We remarked that it probably gets rid of an integral part of the pub experience — the service, charming or otherwise. No one really spoke to us and it’s easy to go there and get an experience similar to one of those ramen places in Japan where you order off a machine and sit in silence.”

“เราเข้าใจว่าแอปอาจจะทำให้ประสบการณ์ส่วนสำคัญของผับหายไป การบริการ เสน่ห์ หรืออย่างอื่น ไม่มีใครพูดกับเราจริงๆ และมันก็คงเป็นเรื่องง่ายที่จะไปที่ผับและได้ประสบการณ์ทำนองเดียวกับร้านราเม็งสักร้านในญี่ปุ่น ที่ๆ คุณสั่งอาหารจากเครื่อง และนั่งเงียบๆ”

….

บางทีระหว่างรอคิว มันก็เป็นโอกาสได้คุยกับคนข้างๆ ไง บทสนทนาอาจจะเริ่มจาก “คิวยาวเนอะ”

แต่ก็มีคนที่ชอบแอป และเห็นว่ามันมีประโยชน์มากๆ

….

“I’m a fan of the app for a couple of reasons,” he says. “The main one is that I’m a pretty big fan of fads. I’ll be the first to admit it. It’s simply pretty neat being able to order your drinks on your phone, pay with Apple Pay and then have them brought over to your table without queuing up at the bar and hoping to get noticed. It eliminates any issue of queue-jumping and you don’t have to remember complex orders. Plus — and, perhaps most importantly — it means if you’re less mobile or have trouble carrying drinks, you can relax as it’s handled for you. However, I’m not a fan of the fact it has a limited version of the drinks list and you can’t really customise, or you can’t ask for things like a straw on the app.”

“ผมชอบแอปนี้มากๆ ด้วยเหตุผลหลายอย่าง”

“เรื่องหลักเลยก็คือ ผมเป็นพวกชอบลองอะไรใหม่ๆ ผมจะยอมรับเป็นคนแรกเลย มันเจ๋งจะตายที่คุณสามารถสั่งดื่มของคุณได้จากโทรศัพท์ของคุณ จ่ายด้วย Apple Pay แล้วจากนั้นมันก็ถูกเสิร์ฟมาที่โต๊ะของคุณ โดยไม่ต้องไปต่อแถวที่หน้าบาร์ ภาวนาว่าจะมีใครเห็นคุณ มันกำจัดปัญหาเรื่องการข้ามคิว และคุณก็ไม่ต้องจำพวกออเดอร์ยากๆ อีกต่อไป มากไปกว่านั้น ซึ่งบางทีอาจจะเป็นเรื่องสำคัญสุด ก็คือ ถ้าคุณเดินเหินไม่ค่อยสะดวก หรือมีปัญหาในการยกเครื่องดื่ม คุณก็ไม่ต้องกังวล เพราะจะมีคนจัดการให้คุณ แต่ถึงอย่างนั้นก็เถอะ ผมก็ไม่ค่อยชอบที่มันมีรายการเครื่องดื่มให้เลือกไม่มาก และคุณไม่สามารถสั่งอะไรพิเศษนอกเหนือจากรายการได้ หรือคุณไม่สามารถขอสิ่งนั้นสิ่งนี้อย่างหลอดผ่านแอปได้”

….

  • แอปจะมาแทนงานอะไรได้บ้าง อะไรที่ไม่น่าจะแทนได้
  • เราไปผับเพื่ออะไร
  • แอปแบบนี้จะทำให้พฤติกรรมการดื่มของคนเปลี่ยนไปไหม
  • มีแอปที่แทนผับได้ไหม
  • แอปจะทำให้พื้นที่ทางสังคม-ในสถานที่ทางกายภาพ-เปลี่ยนแปลงไปอย่างไร

อ่านแล้วลองคิดต่อกันเล่นๆ ครับ – ลองกลับไปอ่านเอกสารในสัปดาห์ที่เราคุยกันเรื่องพื้นที่ทางสังคมดูด้วยก็ได้ (สัปดาห์ที่ 3) ถ้ามีเวลากัน

ภาพบรรยากาศภายในผับโดย Dogancan Ozturan (ไม่ระบุวันที่/สถานที่)

Advertisements

อุปลักษณ์กับการออกแบบ

ฟัง Michael Hendrix จากบริษัทออกแบบ IDEO เล่าเรื่องว่าด้วย “อุปลักษณ์” (metaphor) กับการออกแบบ ทำไมเราถึงชอบการออกแบบของของบางชิ้น แต่ไม่ชอบชิ้นอื่น

How Metaphors Make Us Love Some Designs and Not Others

(คลิป 9 นาที ถ้าฟังไม่ทัน กดดูซับได้ – เป็นซับที่ยูทูบสร้างให้อัตโนมัติ อาจจะไม่เป๊ะทุกคำ)

metaphor ในที่นี้ คือ conceptual metaphor (อุปลักษณ์เชิงมโนทัศน์) ซึ่งเสนอไว้ในหนังสือชื่อ Metaphors We Live By โดย George Lakoff และ Mark Johnson ซึ่งข้อเสนอโดยพื้นฐานที่สุดคือ คนเราคิดด้วยอุปลักษณ์ เราเข้าใจสิ่งที่เราไม่เคยรู้จักมากก่อนบนฐานของสิ่งเรารู้จักอยู่แล้ว (เปรียบเทียบสิ่งใหม่กับสิ่งเก่า)

ตอนจบเขาพูดถึงความน่าเชื่อถือของฟอนต์ด้วย

ชีวิตกับอัลกอริทึม

The Secret Rules of Modern Living: Algorithms เป็นสารคดีสั้นๆ ผลิตโดย BBC และ Open University ว่าชีวิตในปัจจุบันที่ถูกกำกับโดยคอมพิวเตอร์ ซึ่งในนั้นก็มีซอฟตแวร์ที่ทำงานตาม “ลำดับวิธีการแก้ปัญหา” หรือ “อัลกอริทึม” (algorithm) อีกที

สารคดีพาไปรู้จักอัลกอริทึมสำคัญๆ ในโลกปัจจุบัน เปิดมาด้วย การตรวจจับใบหน้าของกล้องดิจิทัล ไล่มาที่การหาหารร่วมมาก (ซึ่งถูกทำให้เป็นปัญหาการปูกระเบื้องหรือปัญหาทางเรขาคณิตได้ด้วย) การเรียงผลการค้นหาในเสิร์ชเอนจิน การเรียงลำดับ การจับคู่ (ออกเดต-บริจาคอวัยวะ)

จากนั้นก็มาพูดถึง “ปัญหาการเดินทางของนักขาย” (Travelling Salesman Problem) ซึ่งจนถึงตอนนี้ก็ยังไม่มีใครพบอัลกอริทึมที่จะแก้ปัญหาได้ดีที่สุดในเวลาที่ยอมรับได้ (คือถ้าจะให้ลองทุกทางที่เป็นไปได้ก็อาจจะนานเกินอายุขัยโลก) แล้วก็ไปสังเกตการแก้ปัญหาของสัตว์ (ให้ผึ้งลองแก้ปัญหานักขาย) จากนั้นก็พูดถึงอัลกอริทึมแบบ “heuristic” (อาจจะไม่ได้วิธีที่ดีที่สุดแต่ก็พอใช้ได้กับงาน) โดยยกตัวอย่างอัลกอริทึมจัดตารางเครื่องบินออกของสนามบินฮีตโทรวในลอนดอน

ช่วงสุดท้ายพูดถึงการให้คอมพิวเตอร์มันหาอัลกอริทึมที่ใช้ได้ดีที่สุด เพราะปัญหามันซับซ้อนหรือมีข้อมูลเข้ามามากเกินกว่ามนุษย์จะเข้าใจพร้อมๆ กันได้ทั้งหมด พูดถึงสิ่งที่เรียกว่า “การเรียนรู้ของเครื่อง” (machine learning) โดยยกตัวอย่างอัลกอริทึมจับการเคลื่อนไหวของร่างกายมนุษย์ของเครื่อง Kinetic (ที่เอามาต่อกับเครื่องเล่นเกม Xbox) แล้วไปจบที่ความซับซ้อนของโรงจัดเรียงสินค้าของซูเปอร์มาร์เก็ตออนไลน์ ที่ทุกกระบวนการควบคุมโดยคอมพิวเตอร์ทั้งหมด ตั้งแต่จัดคลังสินค้า เรียงของลงกล่องตามคำสั่งซื้อ วางแผนเส้นทางเดินรถส่งของ – ผู้ดำเนินรายการเปรียบเทียบว่า สิ่งต่างๆ ที่ดำเนินไปโดยอัตโนมัติในโรงงานนี้เป็นภาพแทนของสังคมปัจจุบันของเรา

(ถ้าดูบน Netflix มีคำบรรยายไทยและอังกฤษด้วย แต่ถ้าไม่มีดูบน YouTube ก็ได้อะนะ)

คลิปใน BBC นี้ตัดมาตอนนึง อธิบายอัลกอริทึม PageRank (ที่กูเกิล[เคย]ใช้ในการจัดอันดับผลลัพธ์การค้นหา) ด้วยเกมฟุตบอล – ใช้แนวคิดกราฟ (กราฟทางคณิตศาสตร์) มากๆ

ถ้ามีเวลาก็ลองเปิดดูเพลินๆ ครับ พอเก็ตไอเดียว่า ชีวิตประจำวันของเราทุกวันนี้ ถูก “ปกครอง” ด้วยอะไรบ้าง
เผื่อได้ไอเดียหัวข้อครั้งต่อๆ ไปครับ