เกี่ยวกับรายวิชา

หลักสูตร สังคมวิทยาและมานุษยวิทยาบัณฑิต (สาขาวิชาการวิจัยทางสังคม)

รายวิชา ม.409 สัมมนาทางมานุษยวิทยา (AN409 Seminar in Anthropology) ภาคการศึกษา 2/2559

พฤหัสบดี 13:30-16:30 น. ห้อง 407 อาคารคณะสังคมวิทยาและมานุษยวิทยา ม.ธรรมศาสตร์ ศูนย์รังสิต

ผู้บรรยาย อาทิตย์ สุริยะวงศ์กุล @bact arthit [at] gmail [dot] com

ดาวน์โหลดเค้าโครงรายวิชา

คำอธิบายรายวิชา

ศึกษาแนวทฤษฎีและวิธีวิทยาที่ใช้ในการศึกษาสื่อและวัฒนธรรมในยุคดิจิทัล การกำหนดวัตถุของการศึกษา โดยศึกษาผ่านปรากฏการณ์ทางสังคมที่สัมพันธ์กับความเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยีดิจิทัลและอินเทอร์เน็ต

วัตถุประสงค์

  1. นักศึกษาระบุวัตถุดิจิทัลที่ถูกศึกษาในเชิงมานุษยวิทยาได้
  2. นักศึกษาระบุและอธิบายวิธีวิทยาเชิงมานุษยวิทยาดิจิทัลที่ใช้ในการวิจัยทางสังคมได้
  3. นักศึกษาระบุและอธิบายมุมมองทางทฤษฎีที่ใช้ในการทำความเข้าใจปรากฏการณ์ทางดิจิทัลได้
  4. นักศึกษาเข้าใจว่ามานุษยวิทยาดิจิทัลนั้นสัมพันธ์และส่งเสริมสังคมศาสตร์สาขาวิชาอื่นๆ ได้อย่างไร

รูปแบบการเรียนการสอน

นักศึกษาอ่านเอกสารหรือดูสื่อที่ได้รับมอบหมายในแต่สัปดาห์มาก่อนเริ่มชั้นเรียน แล้วร่วมกันอภิปรายแลกเปลี่ยนระหว่างชั้นเรียน โดยมีอาจารย์ผู้สอนช่วยแนะนำประเด็นอภิปราย

กิจกรรมวัดผล

บล็อกรายสัปดาห์ (20%)

  • ในแต่ละสัปดาห์ นักศึกษาจะเขียนบล็อกสั้นๆ 1 โพสต์ แสดงความคิดเห็นถึงเอกสารทั้งหมดที่อ่านในแต่ละสัปดาห์ โดยจะเป็นความคิดเห็นด้านทฤษฎี สังคม หรือวิธีวิทยาก็ได้ หรือจะเป็นการหยิบยกตัวอย่างที่นอกเหนือจากที่พูดถึงในเอกสารมาอภิปรายเพิ่มเติมก็ได้ (สัปดาห์ละ 500 คำ ไม่ต้องสรุปเนื้อหาในเอกสารซ้ำ)
  • ในโพสต์จะต้องมีภาพ คลิปเสียง คลิปวิดีโอ หรือสื่ออื่นใดก็ได้เพื่อประกอบเนื้อหาของโพสต์ ทั้งนี้ให้ทำลิงก์เชื่อมโยงกลับไปหาหน้าเว็บต้นฉบับด้วย
  • นักศึกษาจะเลือกใช้บล็อกของผู้ให้บริการใดก็ได้ในสี่แห่งนี้:
  • ส่งก่อนเริ่มชั้นเรียนในแต่ละสัปดาห์ โดยให้นักศึกษาโพสต์ลิงก์ของโพสต์ดังกล่าวลงในกลุ่มเฟซบุ๊กของชั้นเรียน (จะใช้โพสต์ดังกล่าวระหว่างชั้นเรียนสัมมนา)

บล็อกบทความขนาดเล็ก (15%)

  • นักศึกษาเลือกข่าวที่ปรากฏในสื่อ และเกี่ยวข้องกับประเด็นสื่อดิจิทัลหรือวัฒนธรรมดิจิทัล เขียนเป็นบทความในบล็อกของตัวเอง เชื่อมโยงประเด็นกับเอกสารที่เคยได้อ่านหรือเคยได้อภิปรายในชั้นเรียน (1,200 คำ / ไม่เกิน 1,500 คำ)
  • ในเรียงความให้ระบุที่มาของข่าวด้วย (ถ้าเป็นแหล่งข่าวออนไลน์ให้ทำลิงก์)
  • ในบทความควรสำรวจเบื้องต้นถึงความคิดเห็นของประชาชนทั่วไปต่อประเด็นข่าวดังกล่าว โดยจะเป็นความคิดเห็นที่ปรากฏในสื่ออินเทอร์เน็ต สิ่งพิมพ์ หรือสื่อใดก็ได้ (นักศึกษาไม่ต้องสัมภาษณ์เอง)
  • บทความดังกล่าวต้องสนทนาและอ้างอิงกับโพสต์ในบล็อกของเพื่อนร่วมชั้นเรียนด้วย โดยทำลิงก์ไปหาในจุดที่มีการอ้างอิง (เช่นในเรื่องเดียวกัน เพื่อนของเราเคยอภิปรายว่าอย่างไร เราเห็นด้วยหรือเห็นต่าง อย่างไร ในประเด็นดังกล่าว)
  • ส่งก่อนชั้นเรียนสัปดาห์ที่ 6 (2 มี.ค. 2560) โดยโพสต์ลิงก์ลงในอีเวนต์เฟซบุ๊กที่กำหนด พร้อมชื่อและรหัสนักศึกษา

บล็อกวิจารณ์หนังสือ (20%)

  • นักศึกษาอ่านและเขียนวิจารณ์หนังสือที่กำหนดลงในบล็อกของตนเอง (1,800 คำ / ไม่เกิน 2,000 คำ)
  • ส่งก่อนชั้นเรียนสัปดาห์ที่ 13 (20 เม.ย. 2560) โดยโพสต์ลิงก์ลงในอีเวนต์เฟซบุ๊กที่กำหนด พร้อมชื่อและรหัสนักศึกษา

บล็อกสรุปการอภิปรายสาธารณะ (20%)

  • นักศึกษาร่วมฟังการสัมมนา การเสวนา นิทรรศการศิลปะ หรือเวทีวิชาการที่เปิดให้สาธารณะเข้าร่วม ด้วยตัวเองในสถานที่จัดงาน แล้วสรุปการอภิปรายลงในบล็อกของตัวเอง พร้อมทั้งเชื่อมโยงประเด็นกับเอกสารที่เคยได้อ่านหรือเคยได้อภิปรายในชั้นเรียน (1,800 คำ / ไม่เกิน 2,000 คำ)
  • เวทีสาธารณะดังกล่าวควรจะอยู่ระหว่างเดือนมีนาคมถึงเดือนเมษายน 2560
  • ให้มีข้อมูลชื่องาน วันเวลาสถานที่ที่จัด รายชื่อวิทยากร และรูปถ่ายจากงานลงในบล็อกด้วย
  • นักศึกษาจะส่งงานชิ้นนี้เมื่อใดก็ได้ที่ต้องการ หลังชั้นเรียนสัปดาห์ที่ 6 และก่อนชั้นเรียนสัปดาห์ที่ 15 (4 พ.ค. 2560) โดยโพสต์ลิงก์ลงในอีเวนต์เฟซบุ๊กที่กำหนด พร้อมชื่อและรหัสนักศึกษา

บล็อกบทความปลายภาค (25%)

  • นักศึกษาประเด็นสื่อดิจิทัลหรือวัฒนธรรมดิจิทัลที่ตัวเองสนใจ เขียนเป็นบทความในบล็อกของตัวเอง (2,200 คำ / ไม่เกิน 2,500 คำ)
  • บทความดังกล่าวควรเชื่อมโยงประเด็นกับเอกสารที่เคยได้อ่านหรือเคยได้อภิปรายในชั้นเรียน
  • บทความดังกล่าวต้องสนทนาและอ้างอิงกับโพสต์หรือบทความขนาดเล็กในบล็อกของเพื่อนร่วมชั้นเรียนด้วย โดยทำลิงก์ไปหาในจุดที่มีการอ้างอิง (เช่นในเรื่องเดียวกัน เพื่อนของเราเคยอภิปรายว่าอย่างไร เราเห็นด้วยหรือเห็นต่าง อย่างไร ในประเด็นดังกล่าว)
  • นักศึกษาอาจอ้างอิงเอกสารอื่นหรือหาข้อมูลเพิ่มเติมด้วยการสัมภาษณ์ สังเกตการณ์แบบมีส่วนร่วม ฯลฯ ด้วยก็ได้
  • ส่งหลังชั้นเรียนสัปดาห์ที่ 17 (วันเวลาตามที่นักศึกษาทั้งชั้นเรียนตกลงกับอาจารย์ผู้สอน) โดยโพสต์ลิงก์ลงในอีเวนต์เฟซบุ๊กที่กำหนด พร้อมชื่อและรหัสนักศึกษา

เค้าโครงการสัมมนา

  1. 26 ม.ค. — แนะนำรายวิชา
  2. 2 ก.พ. — อะไรคือ “ดิจิทัล” และจะศึกษากันอย่างไร
  3. 9 ก.พ. — ดิจิทัล “อยู่” ที่ไหน: พื้นที่และกายภาพของดิจิทัล
  4. 16 ก.พ. — ใครคือ “ชาวเน็ต”
  5. 23 ก.พ. — กีฬามหาวิทยาลัยแห่งประเทศไทย (ไม่มีชั้นเรียน)
  6. 2 มี.ค. เลื่อนเป็น 10 มี.ค. — ความสัมพันธ์: ออนไลน์-ออฟไลน์
  7. 9 มี.ค. — อินเทอร์เฟซ: ดิจิทัลที่จับได้เห็นได้ [อ.เมธาวี โหละสุต]
  8. 16 มี.ค. — Digital Methods: มองสังคมผ่านข้อมูลบนอินเทอร์เน็ต [อ.ปรัชญา บุญขวัญ]
  9. 23 มี.ค. — สัปดาห์ของการสอบกลางภาค (ไม่มีชั้นเรียน)
  10. 30 มี.ค. — ข้อมูล: ภววิสัยและการเลือกปฏิบัติบน “ข้อเท็จจริง”
  11. 6 เม.ย. — วันจักรี (ไม่มีชั้นเรียน)
  12. 13 เม.ย. — เทศกาลสงกรานต์ (ไม่มีชั้นเรียน)
  13. 20 เม.ย. — ข่าวสาร 1: การทำข่าว มืออาชีพ และความเป็นพลเมือง
  14. 27 เม.ย. — ข่าวสาร 2: ว่าด้วยออนไลน์-ออฟไลน์ / กระแสหลัก-กระแสรอง
  15. 4 พ.ค. — ขบวนการทางสังคมกับอินเทอร์เน็ต
  16. 11 พ.ค. — ประเด็นร่วมสมัย 1 (เช่น เศรษฐกิจ การผลิต การบริโภค)
  17. 18 พ.ค. — ประเด็นร่วมสมัย 2 (เช่น เกม การละเล่น ความบันเทิง)

ดูเอกสารประกอบรายวิชา