ชีวิตกับอัลกอริทึม

The Secret Rules of Modern Living: Algorithms เป็นสารคดีสั้นๆ ผลิตโดย BBC และ Open University ว่าชีวิตในปัจจุบันที่ถูกกำกับโดยคอมพิวเตอร์ ซึ่งในนั้นก็มีซอฟตแวร์ที่ทำงานตาม “ลำดับวิธีการแก้ปัญหา” หรือ “อัลกอริทึม” (algorithm) อีกที

สารคดีพาไปรู้จักอัลกอริทึมสำคัญๆ ในโลกปัจจุบัน เปิดมาด้วย การตรวจจับใบหน้าของกล้องดิจิทัล ไล่มาที่การหาหารร่วมมาก (ซึ่งถูกทำให้เป็นปัญหาการปูกระเบื้องหรือปัญหาทางเรขาคณิตได้ด้วย) การเรียงผลการค้นหาในเสิร์ชเอนจิน การเรียงลำดับ การจับคู่ (ออกเดต-บริจาคอวัยวะ)

จากนั้นก็มาพูดถึง “ปัญหาการเดินทางของนักขาย” (Travelling Salesman Problem) ซึ่งจนถึงตอนนี้ก็ยังไม่มีใครพบอัลกอริทึมที่จะแก้ปัญหาได้ดีที่สุดในเวลาที่ยอมรับได้ (คือถ้าจะให้ลองทุกทางที่เป็นไปได้ก็อาจจะนานเกินอายุขัยโลก) แล้วก็ไปสังเกตการแก้ปัญหาของสัตว์ (ให้ผึ้งลองแก้ปัญหานักขาย) จากนั้นก็พูดถึงอัลกอริทึมแบบ “heuristic” (อาจจะไม่ได้วิธีที่ดีที่สุดแต่ก็พอใช้ได้กับงาน) โดยยกตัวอย่างอัลกอริทึมจัดตารางเครื่องบินออกของสนามบินฮีตโทรวในลอนดอน

ช่วงสุดท้ายพูดถึงการให้คอมพิวเตอร์มันหาอัลกอริทึมที่ใช้ได้ดีที่สุด เพราะปัญหามันซับซ้อนหรือมีข้อมูลเข้ามามากเกินกว่ามนุษย์จะเข้าใจพร้อมๆ กันได้ทั้งหมด พูดถึงสิ่งที่เรียกว่า “การเรียนรู้ของเครื่อง” (machine learning) โดยยกตัวอย่างอัลกอริทึมจับการเคลื่อนไหวของร่างกายมนุษย์ของเครื่อง Kinetic (ที่เอามาต่อกับเครื่องเล่นเกม Xbox) แล้วไปจบที่ความซับซ้อนของโรงจัดเรียงสินค้าของซูเปอร์มาร์เก็ตออนไลน์ ที่ทุกกระบวนการควบคุมโดยคอมพิวเตอร์ทั้งหมด ตั้งแต่จัดคลังสินค้า เรียงของลงกล่องตามคำสั่งซื้อ วางแผนเส้นทางเดินรถส่งของ – ผู้ดำเนินรายการเปรียบเทียบว่า สิ่งต่างๆ ที่ดำเนินไปโดยอัตโนมัติในโรงงานนี้เป็นภาพแทนของสังคมปัจจุบันของเรา

(ถ้าดูบน Netflix มีคำบรรยายไทยและอังกฤษด้วย แต่ถ้าไม่มีดูบน YouTube ก็ได้อะนะ)

คลิปใน BBC นี้ตัดมาตอนนึง อธิบายอัลกอริทึม PageRank (ที่กูเกิล[เคย]ใช้ในการจัดอันดับผลลัพธ์การค้นหา) ด้วยเกมฟุตบอล – ใช้แนวคิดกราฟ (กราฟทางคณิตศาสตร์) มากๆ

ถ้ามีเวลาก็ลองเปิดดูเพลินๆ ครับ พอเก็ตไอเดียว่า ชีวิตประจำวันของเราทุกวันนี้ ถูก “ปกครอง” ด้วยอะไรบ้าง
เผื่อได้ไอเดียหัวข้อครั้งต่อๆ ไปครับ

Advertisements